Historie van het Nachtburgemeesterschap in Zwolle
Het nachtburgemeesterschap in Zwolle is een initiatief van de Partij voor Cultuur (PVC). De PVC is grondlegger, bedenker en eerste uitvoerder van deze functie. In 2015 ontwikkelde de Partij voor Cultuur het concept en stelde zij Jeroen van Doornik als de eerste Nachtburgemeester van de provinciehoofdstad aan. Daarmee werd de basis gelegd voor het nachtburgemeesterschap zoals dat tot op de dag van vandaag bestaat.
Het nachtburgemeesterschap is vanaf het begin opgezet als een onafhankelijke culturele rol, los van formele politiek en bestuur, met als doel de nacht zichtbaar en bespreekbaar te maken.
De Partij voor Cultuur als grondlegger
De Partij voor Cultuur nam in 2015 het initiatief om de nacht een eigen vertegenwoordiging te geven. Niet als reactie op bestaand beleid, maar als oorspronkelijk idee en als rock ’n roll-politiek. De PVC bedacht het nachtburgemeesterschap, gaf het publiek vorm en organiseerde de eerste benoeming.
2015–2022 – Acht jaar Nachtburgemeester
In 2015 stelde de Partij voor Cultuur Jeroen van Doornik aan als eerste Nachtburgemeester van Zwolle. Hij was de eerste die deze door de PVC gecreëerde rol invulde. Jeroen van Doornik vervulde het nachtburgemeesterschap van 2015 tot eind 2022. Met een periode van acht jaar gaf hij continuïteit aan het initiatief van de PVC en hielp hij de functie uit te groeien tot een erkend cultureel instituut.
In deze periode werd:
- de nacht als cultureel domein op de kaart gezet;
- verbinding gelegd tussen nachtleven, makers, bewoners en stad;
- deelgenomen aan regionale, nationale en internationale netwerken.
Vanuit het door de Partij voor Cultuur geïnitieerde nachtburgemeesterschap werden in Zwolle tal van zichtbare en onderscheidende activiteiten gerealiseerd. Zo werd in 2018 het Internationaal Nachtburgemeesterscongres naar Zwolle gehaald, met deelnemers uit tientallen steden en met actieve medewerking van Zwolse culturele locaties en hotels die hun deuren openstelden voor programma, overnachting en uitwisseling. Vanuit dezelfde beweging ontstond ook de bioscoopfilm Wakers, een landelijk vertoonde documentaire over het fenomeen nachtburgemeester, die mede in Zwolle werd ontwikkeld en gepresenteerd. Daarnaast werden publiekscampagnes opgezet zoals Buurt op Zwart, waarin aandacht werd gevraagd voor donkerte, leefbaarheid en veiligheid in de nacht, en maatschappelijke acties rond zichtbaarheid en verkeersveiligheid. Het nachtburgemeesterschap kende bovendien eigen culturele onderscheidingen, zoals de Orde van de Zwolse Nacht / Nachtbarones, en werkte structureel samen met podia, filmtheaters, horeca, makers en maatschappelijke partners. Samen vormen deze initiatieven een tastbaar palmares dat laat zien hoe het Zwolse nachtburgemeesterschap,als PVC-initiatief, lokaal, regionaal en landelijk impact heeft gehad.
De Partij voor Cultuur bleef gedurende deze jaren grondlegger en hoeder van het oorspronkelijke idee, terwijl de Nachtburgemeester onafhankelijk opereerde.
Regionale uitstraling van het PVC-initiatief
Het door de Partij voor Cultuur geïntroduceerde nachtburgemeesterschap bleef niet beperkt tot Zwolle.
- In Deventer werd het concept ingevoerd en door de PVC en lokaal ingevuld door Karlijn Ribbers.
- In Enschede kreeg het nachtburgemeesterschap door de PVC vorm met onder andere Kees de Groot en Marcel Bierling.
Hoewel iedere stad een eigen traject volgde, fungeerde Zwolle als één van de vroegste voorbeelden in de regio, voortgekomen uit het initiatief van de PVC.
Vanaf eind 2022 – Doorontwikkeling
Na acht jaar droeg Jeroen van Doornik het nachtburgemeesterschap eind december 2022 over. De functie werd voortgezet als duofunctie, los van de PVC, ingevuld door Linda Tiesma en Rowan van Drogen. Deze nieuwe vorm sloot aan bij de ontwikkeling van het nachtburgemeesterschap als meervoudige en inclusieve rol.
Heden – Op zoek naar een nieuwe Nachtburgemeester
Het nachtburgemeesterschap is een levend initiatief. Momenteel wordt er gezocht naar een nieuwe Nachtburgemeester van Zwolle. De werving verloopt via Gastvrij Zwolle.
👉 Meer informatie:
https://gastvrijzwolle.nl/nachtburgemeester
Blijvende betekenis van de Partij voor Cultuur
De vorm van het nachtburgemeesterschap kan veranderen, maar de oorsprong niet:
De Partij voor Cultuur is de grondlegger van het nachtburgemeesterschap in Zwolle.
Als bedenker en initiator blijft de PVC zich inzetten voor ruimte voor cultuur, verbeelding en ontmoeting — ook wanneer de stad slaapt.